موزه ملی افغانستان؛ آینهای از فراز و فرود تاریخ یک ملت
به گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، انسانها از بدو پیدایش برای بقای خود برای خوردن،نوشیدن، پوشیدن و زندگی اقداماتی کرده و برای تمامی اینهابه گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، انسانها از بدو پیدایش برای بقای خود برای خوردن،نوشیدن، پوشیدن و زندگی اقداماتی کرده و برای تمامی اینها ابزار، وسایل و لوازم اماده کرده اند .
همچنان آنها آثار هنری ابتدایی، تصاویر در سنگ ها و بعضی اشیای سنگی، فلزی ، خاکی و چوبی را ساختند.
به همین ترتیب آهسته آهسته صنعت رشد کرده و زندگی انسان پیشرفت کرد.انسانها در حالت پیشرفت متوجه شدند تا نشانه های دستان نیاکان خود را محفوظ و در محل امن آن را نگهداری کنند که به همین لحاظ ضرورت مبرم برای ایجاد موزه احساس شد.
اطلاعات به دست آمده نشان می دهد قدیمی ترین موزه در مصر می باشد که 2 هزار و 300 سال قبل از امروز توسط «بطلیموس» در شهر اسکندریه مصر ساخته شده است .
بعد از ایجاد موزه ها؛ گرد آوری آثار تاریخی آغاز شد و در اواخر قرن شانزدهم تعداد آثار تاریخی کشف شده بسیار بالا رفته و سرمایه گذاران در محلات خود از آثار تاریخی کلکسیون های شخصی را ایجاد کردند که بعضی از این کلکسیون ها به موزه ها مبدل شدند.
افزایش شمار موزه ها بعد از قرن 17
بعد از قرن 17 در نقاط مختلف دنیا صدها موزه ساخته شد که بعضی از آن ها شهرت جهانی را کسب کرده اند، مانند: موزه «لوور» فرانسه، موزه «لندن» ، موزه عمومی «نیویورک »، موزه «فراعنه» مصر، موزه «لاهور»، موزه «کراچی»، موزه ملی ایران ، موزه ملی هند و غیره .
افغانستان که دارای نشانه های 50 هزار ساله انسان می باشد ، تاکنون بسیاری از مناطق تاریخی آن دست ناخورده باقی مانده و تعدادی زیادی از آثار قدیمی زیر زمین مانده است.
مردم این کشور از هزار سال به این طرف آثار تاریخی افغانستان را می شناختند و مورد نمایش قرار می گرفت.
مثل آثار تاریخی بلخ، هرات، غور ، قندهار، سمنگان ،غزنی ، هلمند و مجسمه های بودای 35 متری و 53 متری بامیان که از حدود 2 هزار سال به این ط رف سیاحان خارجی و داخلی از آن بازدید می کردند.
در سال 1919 بعداز بدست آوردن استقلال افغانستان با آغاز بعضی از فعالیت ها کار ایجاد موزه ملی نیز شروع شد.
کاوش های موزه
در نظامنامه تشکیلات اساسی افغانستان و تشکیل وزارت علوم، شعبه کاوش و جستجو و موزه به وجود آمد و این اداره وظیفه داشت تا بنا به قرار داد امضا شده با هیئت فرانسوی آثار مربوط به افغانستان را محفوظ و در موزه ملی به نمایش بگذارد و قرارداد به فرانسوی ها حق می داد که از 2 اثر مشابه و هم مانند یکی از انها را به فرانسه انتقال دهند .
موزه ملی افغانستان که در سال 1297 بنام عجایب خانه در باغ بالا ایجاد شده بود ، در اوایل بعضی از آثار کهنه حربی، پرچم های جهاد ، صنایع دستی ، نسخه های خطی قران کریم و تفاسیر و بعضی از کتب نادر در آن جمع اوری شده بود.
اما 6 سال بعد این آثار از باغ بالا به ارگ منتقل شد و تعدادی آثار دیگر نیز به آن اضافه شد.
1303 طی مراسمی وزیر معارف وقت «فیض محمد خان» و وزیر امور خارجه «علامه محمود طرزی» در مورد ارزش موزه و فواید حفاظت آثار تاریخی بیانیه هائی ارایه کردند و بزرگان وقت اشیای قیمتی را به موزه تحفه دادند .
در تنش های داخلی سال 1363 تعدادی از مجسمه های موزه ملی به امر امیر حبیب الله کلکانی از بین برده شد ، تعدادی از آثار تاریخی چپاول و تعدادی از آن در موزه باقی ماند .
بعد از نجات کشور، باقی مانده آثار تاریخی برای بازسازی به دارالامان کابل منتقل شد و در کنار آن موزه به شکل امروزی ساخته شد و آثار آن به دوره های مختلف تقسیم و برای سکه ها ، مجسمه ها و سنگ نوشته ها اتاق های جداگانه فراهم و بنام موزه کابل نامگذاری شد.
قرارداد با یونسکو
در سال 1336 موزه با یونسکو قرارداد امضا کرد و با استاندارهای جهانی ثبت شد. همچنین بعضی آثار تاریخی موزه به شکل جهانی ثبت شد.
در سال 1353 موزه توسعه بیشتری کرد و توجه خاصی به آن معطوف شد. بعد از ایجاد موزه در مناطق مختلف کشور حفاری فنی آغاز شد و آثار مختلف به موزه کابل جمع آوری شد.
همچنین در بعضی از ولایات موزه های منقول و غیر منقول ایجاد شد مانند: موزه منقول و غیر منقول تپه سردار ولایت غزنی، موزه قندهار ، موزه هرات، موزه میمنه ، موزه بلخ، موزه غیر منقول بامیان، موزه غیر منقول ننگرهار و دیگر موزه های کوچک دیگر.
زیان رسانی موزه ملی کابل زمانی آغاز شد که شوروی ها تصمیم به کشتن حفیظ الله امین را گرفته برای وی محل کشتن تعیین کردند.
به امین گفته شد که موزه را از دارالامان به کاخ ریاست جمهوری انتقال دهد و خودش از کاخ به دارالامان برود ، تعدادی زیاد از آثار نفیس و قیمتی به شکل اضطراری شکسته و تعدادی دیگری آن چپاول شد.
در دوران حکومت نجیب موزه دوباره به مکان اصلی خود یعنی دارالمان انتقال یافت ولی بعد از سقوط دولت وی در دوران جنگ های داخلی قاچاقچیان خارجی موزه ملی کابل را چپاول کردند.
همچنین تعداد زیادی از مجسمه هایی که باقی مانده بود در دوران طالبان از بین برده شد.
بعد از سقوط طالبان تعدادی آثار تاریخی قاچاق شده دوباره به کشور بازگردانده شد و بعضی آثار دیگر همچنان در کشورهای خارجی باقی مانده که وزارت اطلاعات و فرهنگ برای بازگرداندن مجدد آنها از راه های دیپلماتیک تلاش می کند.
انتهای پیام/ح
