خسارت ریالی که پسماند به محیط زیست می‌زند

خسارت ریالی که پسماند به محیط زیست می‌زند

همشهری آنلاین- زهرا رفیعی: در مدل‌های اقتصادی-زیست‌محیطی، فرمول‌هایی وجود دارد که تأثیرات آلودگی پسماند (خشک، تر، صنعتی) را به ریال تبدیل می‌کنند. سال

همشهری آنلاین- زهرا رفیعی: در مدل‌های اقتصادی-زیست‌محیطی، فرمول‌هایی وجود دارد که تأثیرات آلودگی پسماند (خشک، تر، صنعتی) را به ریال تبدیل می‌کنند. سالانه بیش از ۵۰ میلیون تن انواع پسماند راهی مراکز دپو می‌شوند و تنها برای بخش بسیار کوچکی از آن برنامه‌هایی مثل تفکیک زباله از مبداء، تفکیک در مقصد، زباله سوز، تولید کمپوست، تولید انرژی برق و ... اجرا می‌شود و نشت مواد آلی، صنعتی و شیرابه به خاک، آب و هوا را آلوده می‌کند. در چند سال گذشته اوضاع به مقدار بسیار کم ولی امیدبخش بهتر شده است. مثلا تعداد مراکز دفن از ۳۲۰۰ به ۶۶۰ و این روزها به ۲۸۰ مرکز رسیده است.

پسماند چطور دخلمان را می‌آورد؟

دفن غیراصولی پسماندها و نشت شیرابه‌ها منجر به آلودگی گسترده خاک می‌شود. شیرابه‌ها سر از منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی در می‌آورد و در چرخه‌ای کاملا طبیعی سر از منابع آب مصرفی. تجزیه پسماندهای آلی در محل‌های دفن، گازهای گلخانه‌ای مانند متان و دی‌اکسید کربن تولید می‌کند و بد نیست بدانید متان ۲۸ برابر CO₂ اثر گلخانه‌ای دارد.

خسارت سالانه ناشی از مدیریت نادرست پسماندها سال ۱۴۰۱: ۴۴.۸ هزار میلیارد تومان سال ۱۴۰۲: ۸۷ هزار میلیارد تومان سال ۱۴۰۳: ۱۰۷ هزار میلیارد تومان وضعیت تولید پسماند در کشور ۲۰ میلیون تن: تولید سالانه پسماند شهری و روستایی ۵۴ هزار تن : تولید روزانه پسماند عادی در کشور ۸۳درصد: پسماند عادی بقیه صنعتی و خطرناک تا ۸۰ درصد: دفن در زمین تا ۲۰ درصد: بازیافت

یک مثال دردناک که راهی تالاب می‌شود

مرکز دفن زباله سراوان رشت

۴ تا ۵ لیتر در ثانیه در شرایط خشک ۱۸ لیتر در ثانیه: در شرایط بارانی ۱۲۵ مترمکعب : میانگین شیرابه در روز

عوارض هر تن پسماند ۱تن زباله آلی(تر) : ۱۰۰ کیلوگرم متان ۲۸ برابر: اثر گلخانه‌ای متان در برابر دی‌اکسید کربن ۱تن زباله دفن‌شده: آلودگی ۵ هزار مترمربع خاک ۱۰-۵ دلار: هزینه پاکسازی هر مترمربع خاک ۵۰-۲۰ سال: غیرقابل استفاده شدن خاک

خسارت دلاری پسماندها آب: هزینه پاکسازی منابع آبی آلوده بین ۳.۰۴۸ تا ۳۰.۴دلار به ازای هر متر مکعب خاک: هزینه پاکسازی منابع خاکی آلوده: ۶۵۰ دلار به ازای هر متر مکعب هوا: هزینه اجتماعی دی‌اکسید کربن در هر تن۱۰۰-۵۰ دلار

تعداد مراکز دفن پسماند

۱۳۹۲ تا ۱۳۹۹: کاهش از ۳۲۰۰ به ۶۶۰ مرکز

هم‌اکنون: ۲۸۰ مرکز

قدیمی‌ترین محل دفن پسماند اولین محل مدیریت اصولی پسماند: شهر نور مازندران قدیمی‌ترین محل دفن پسماند: آرادکوه (۷۰سال)